Straatdokters Rotterdam gaan vanuit nieuwe locatie intensiever samenwerken

Jaren geleden maakte Marlieke Ridder mee hoe een familielid ineens een mentale ziekte kreeg. “Zo merkte ik dat een psychiatrische aandoening ook maar een ziekte is waar je pech mee kunt hebben, die veel invloed heeft op hoe de buitenwereld naar je kijkt en die het moeilijk maakt om je leven op de rails te houden. Tijdens mijn studie Geneeskunde ontdekte ik, via de interne geneeskunde, IC en verslavingszorg, dat dak- en thuislozen ‘mijn’ mensen zijn. Het zijn zúlke overlevers met veel capaciteiten en mensenkennis, ze prikken zo door je heen als je niet eerlijk bent. En ik houd van uitdaging: je moet een hele lange adem hebben, veel teleurstellingen verwerken en alles inzetten om vertrouwen te winnen. Maar als dat dan lukt, kun je veel levenskwaliteit toevoegen.”

Tóch alle basiszorg krijgen
Zo’n 35 jaar geleden startte Marcel Slockers met de zorg aan dak- en thuislozen in Rotterdam. Dat bleek inspirerend: sinds tien jaar werken diverse straatdokters stadsbreed op één HIS samen. Waar lopen zij zoal tegenaan? “Heel veel! Er zijn nog altijd mythes, stigma’s en onjuiste kennis die de zorg aan onze mensen belemmeren. Een verschrikkelijke exclusie ontstaat bijvoorbeeld als iemand geen adres heeft: dan kun je geen aanspraak maken op zorgverzekering. Echter, met een BSN-nummer kun je - dus ook als EU arbeidsmigrant - via een subsidieregeling van het CAK tóch alle basiszorg krijgen. Dat geldt eveneens voor ongedocumenteerden zonder BSN, daar is via het CAK weer een andere regeling voor. Alle huisartsen kunnen deze regelingen benutten, vorig jaar zijn ze een stuk makkelijker gemaakt. Op de SEH kan iedereen alle medische zorg met noodzaak krijgen, daarvoor hoef je als niet-verzekerde dus niet eerst te betalen. Onwetendheid hierover bij zorgverleners leidt ertoe dat mensen met een zorgvraag zich nog meer terugtrekken en daardoor (te) laat zorg krijgen. Dat levert veel frustratie op.”

Geen zorgmijders
“Het is opvallend dat we psychiatrie nog te veel als gedrag zien en niet als de ziekte die dit eigenlijk is. Voor een acute psychose zou je, net als bij een acuut hartprobleem, eigenlijk op de SEH terecht moeten komen. Daarnaast matcht ons zorgsysteem niet met dak- en thuislozen, die ik geen zorgmijders wil noemen. Zij willen best naar een arts, maar ze hebben een andere beleving van tijd, een begrip als ‘afspraak’ is ingewikkeld. Al dit soort zaken merken wij ook in onze zorgverlening. Bij heel veel consulten zijn we vooral bezig met faciliteren, zorgen dat mensen die zorg kunnen krijgen die ze nodig hebben.”