WebLab: ‘Binnen zes weken hadden we een nieuwe praktijkwebsite’
15 september 2025
Atopisch eczeem bij kinderen? Start met sterker corticosteroïd
24 september 2025
Vroeger heette het ‘omzien naar elkaar’ en was het vanzelfsprekend. Tegenwoordig is informele zorg een beleidsmatig onderdeel van het zorgsysteem, waarbij de overheid ‘samenredzaamheid’ stimuleert om de druk op de formele zorg te verlichten. Twee initiatieven in de regio bieden inspiratie.
“Als we oudere mensen zo lang mogelijk thuis willen laten wonen, is het belangrijk dat we extra aandacht besteden aan hun welbevinden,” zegt Carolien Hoogstede, programmamanager bij Samen voor Kwetsbare ouderen 010 en deRotterdamseZorg. “We weten allemaal dat de druk op de zorg toeneemt. Het netwerk rondom de patiënt, bestaande uit mantelzorgers en vrijwilligers, wordt hierbij steeds belangrijker. De ontwikkelingen op dat gebied gaan snel, informele zorg krijgt op diverse manieren vorm. Denk in onze regio bijvoorbeeld aan projecten zoals de Mantelfoon, het Leernetwerk de Driehoek – regio Capelle/Krimpen (dat het komende jaar in Rotterdam verder uitgerold gaat worden) of de regionale zelfzorgacademie, die momenteel door de ziekenhuizen ontwikkeld wordt. Maar natuurlijk ook aan Welzijn op Recept, waar eveneens ondersteuning voor de mantelzorger kan worden aangevraagd.
Desondanks bestaat er nog veel onduidelijkheid over hoe informele zorg de formele zorg kan versterken. Daarom heeft deRotterdamseZorg in augustus vorig jaar het Lerend Netwerk ‘Samen Sterker voor Morgen’ opgestart. Gedurende een half jaar hebben ruim twintig professionals uit zorg, welzijn en gemeente samen gekeken naar vooral praktische manieren om professionele en informele zorg beter op elkaar af te stemmen. Met als belangrijkste doelen: van elkaar leren, inspiratie opdoen en kennis delen.”
Praktische inspiratiebundel
“Alle vragen, antwoorden, ideeën en suggesties, die ontstonden tijdens de bijeenkomsten van het Lerend Netwerk, zijn bijeengebracht in de inspiratiebundel ‘Samen Sterker voor Morgen’. Het resultaat is een praktisch overzicht van organisaties en initiatieven rondom informele zorg; links naar interessante artikelen over samenwerken met mantelzorgers/vrijwilligers en inspirerende best practices. We hopen dat de informatie mensen enthousiast maakt om de samenwerking tussen professionals en informele zorg – verder – vorm te geven.”
Terug naar het gevoel van nabuurschap
Eén van de genoemde initiatieven is de Voorzorgcirkel, door Netty Verschoor (wijkcoördinator Capelle aan den IJssel bij Rijnmond Dokters) omschreven als een ‘voorportaal op een fase van zorgafhankelijkheid’. “De Voorzorgcirkel is een idee van hoogleraar Henk Geene. In 2022 hield hij een enquête onder een zeer grote groep oudere Nederlanders. De uitkomsten kenden één rode draad: ouderen willen terug naar het gevoel van nabuurschap. Daarbij zijn ze niet gewend om hulp te vragen, tenzij dat vanuit wederkerigheid gebeurt en niet vanuit hulpbehoevendheid. Immers: het feit dat je zorgafhankelijk bent, betekent niet dat je niets meer kunt.
In een Voorzorgcirkel speelt een kleine groep vitale buurtgenoten in de eigen buurt een rol in de zorg voor hun minder vitale buurtgenoten. Ze wonen bij elkaar op loopafstand en ondersteunen met hand- en spandiensten. Denk aan een boodschap doen of lampje ophangen, maar ook ogen druppelen of medicijnen uitzetten.
Zo’n Voorzorgcirkel is onlangs gestart in een 55+-complex in Capelle aan den IJssel. De eerste ontmoeting was een succes: mensen wisselden ervaringen met elkaar uit, dachten samen na over ouder worden. Zo draagt een Voorzorgcirkel echt bij aan reablement, mensen helpen om zichzelf te helpen. Zorg en aandacht voor elkaar vermindert bovendien het beroep op zorgmedewerkers en vervult een vroegsignaleringsfunctie, ook naar huisartsen. Ik ben er erg enthousiast over.”
Dat levert het op
Carolien tot slot: “Investeren in informele zorg kost in het begin tijd en moeite. Het vereist heldere communicatie en vraagt om afstemming, ondersteuning en wederzijds respect. Maar zo’n sterkere samenwerking levert uiteindelijk veel op: meer inzicht in het netwerk rondom de patiënt, minder druk op de professionele zorgverlener, meer continuïteit van zorg en een betere kwaliteit van leven voor ouderen. Redenen genoeg om de potentie van informele zorg te benutten.”
Meer weten over informele zorg?
Benieuwd naar de initiatieven rondom informele zorg in uw wijk? Vraag het uw wijkcoördinator.
