Oncologische (na)zorg dichtbij huis
28 oktober 2025
Expertisecentrum Euthanasie biedt vraag gestuurde begeleiding bij euthanasiezorg
15 december 2025
Juist bij kwetsbare ouderen is de eigen regie van de patiƫnt waardevol. Focussen op wensen plus doelen Ʃn samen beslissen leiden immers tot meer persoonsgerichte zorg. De Herziene handreiking kwetsbare ouderen is hierbij een onmisbaar hulpmiddel, stelt kaderhuisarts Ingrid den Boer. Praktijkverpleegkundige Hanneke van Langeveld en verpleegkundig specialist AGZ Anita Krans vertellen hoe zij deze onbewust al in de praktijk toepassen.
Begin dit jaar werd de Herziene handreiking kwetsbare ouderen gepresenteerd. āHet team in de huisartspraktijk beschikt over veel impliciete kennis. De Herziene handreiking Ouderenzorg is vooral een explicitering van de kennis op het gebied van ouderenzorg,ā stelt Ingrid de Boer, kaderhuisarts Ouderenzorg. āJuist omdat de problematiek rondom kwetsbare ouderen zo veelzijdig is, kan de zorg aan hen een lastige uitdaging lijken. Het zes-stappenplan helpt om hier grip op te krijgen, op een manier die aansluit op onze dagelijkse werkwijze. Het beschrijft namelijk de herkenbare systematiek die we al toepassen in de praktijk: signaleren, analyseren, afstemmen, uitvoeren en evalueren.ā
Onbewust al mee bezig
De Herziene handreiking benadrukt opnieuw het belang van een proactieve aanpak van de ouderenzorg in de huisartsenpraktijk. Dat de Herziene handreiking niet als nieuw voelt, beaamt praktijkverpleegkundige Hanneke van Langeveld. āBij nieuwe kwetsbare oudere patiĆ«nten bespreek ik de situatie en breng ik zo veel mogelijk in kaart. Wat speelt er, welke zorg kunnen wij bieden, hoe kunnen we samenwerken in de wijk? Hoe kan de zorg aansluiten bij de persoonlijke doelen van de patiĆ«nt? Wat wil Ć©n kan een patiĆ«nt zelf doen? Feitelijk doorloop ik hiermee onbewust het zes-stappenplan. Bij twijfel of in aanvulling gebruik ik de concrete tools, zoals de "c) of TraZAG (Transmuraal Zorg Assessment Geriatrie).
āIn de Herziene handreiking worden de GZ-psycholoog, het wijksamenwerkingsverband en de specialist ouderengeneeskunde nadrukkelijker benoemd,ā zegt Anita Krans, Beleidsadviseur Ouderenzorg, Verpleegkundig specialist AGZ. āDie samenwerking zoek ik al langer op, ik probeer zo veel mogelijk de koppeling naar andere domeinen te maken. De rol en taken van de SO en psycholoog zijn duidelijker uitgewerkt en hun expertise is van toegevoegde waarde in de thuissituatie.
En als eigen regie (nog) niet lukt?
Eigen regie staat expliciet centraal in de herziene Handreiking, die daarvoor praktische tips en instrumenten biedt. Het zes-stappenplan houdt ook rekening met ouderen die (nog) niet in staat zijn om de eigen regie te voeren; het biedt bijvoorbeeld screeningsinstrumenten die benut kunnen worden om tekenen van verminderde eigen regie te herkennen. Anita: āAls mensen kwetsbaarder worden, heb je een indicatie over hoe zij in het leven staan. Hoe zelfstandig of zorgafhankelijk ze zijn. Het overdragen van de regie is zĆ³ patiĆ«ntgebonden, dat is een continue, soms lastige puzzel. Het zes-stappenplan kan hierbij helpen: het model is cyclisch opgesteld, waardoor je snel kunt aanpassen als de situatie van de patiĆ«nt verandert.ā
Ach, dat heb ik toch zo geregeld
Niet alleen patiĆ«nten en mantelzorgers moeten worden meegenomen op het pad naar āeigen regieā. Ook het team moet daar soms in groeien. De handreiking kwetsbare ouderen benadrukt dat het team een coachende rol heeft: ondersteunen en motiveren, niet overnemen.
Hanneke: āZeker bij WMO-aanvragen dacht ik aanvankelijk inderdaad op die manier. Inmiddels geef ik de patiĆ«nt of mantelzorger het telefoonnummer van een aanspreekpunt binnen het sociaal domein. In een complexere situatie benader ik een medewerker ouderenzorg van de gemeente. Bij twijfel kan ik via Welzijn op Recept makkelijk doorverwijzen. Maar waar mogelijk probeer ik toch het initiatief bij de patiĆ«nt en/of bij de familie/mantelzorgers te leggen.ā
Simpel, logisch en herkenbaar
Ingrid tot slot: āDe Herziene handreiking ouderenzorg is geen strak protocol, maar een structuur die volgens een logische en herkenbare wijze is opgebouwd en die je vervolgens zelf mag invullen. Ja, ik ben er echt fan van. Het enige minpunt vind ik het wat ambtelijke taalgebruik. Maar als je daar doorheen kijkt, beschik je over een praktisch en simpel toepasbaar hulpmiddel voor gestructureerde ouderenzorg.ā
Interesse om de zorg aan kwetsbare ouderen in uw praktijk op te pakken? In de startscholing Ouderenzorg informeert Ingrid den Boer u over hoe u dat met hulp van de Herziene handreiking kwetsbare ouderen gestructureerd kunt doen. De eerstvolgende training vindt plaats op 20 januari, kijk hier voor meer informatie.
