CMIO/CNIO: brug tussen praktijk en digitale innovatie

Wat is je visie op praktijkdigitalisering, waar wil je als praktijk naartoe en hoe pak je dat aan? Zinnige vragen, waarop je het antwoord niet alleen hoeft te vinden. Een CNIO (Chief Nursing Information Officer) of een CMIO (Chief Medical Information Officer) kan je helpen bij het bedenken en realiseren van een strategisch digitaliseringsplan. “De centrale vraag is altijd: waarmee is de huisartsenpraktijk het meest geholpen.”

“Ik heb een paar jaar gewerkt als doktersassistente en weet alles van de telefoondrukte en het vele werk dat daaruit voortvloeit,” zegt Elske Heres, als CNIO werkzaam bij Rijnmond Dokters. “Vervolgens heb ik als POH-S de grote administratieve druk ervaren die deze functie met zich meebrengt. Ik ben voorstander van digitale innovatie, want zulke processen moeten toch praktischer kunnen. In 2022 startte ik bij Rijnmond Dokters als POH-eHealth en later als adviseur digitale zorg, zodat ik praktijken hierbij zou kunnen ondersteunen en adviseren. Hartstikke leuk en waardevol om te doen, maar ik merkte dat ik behoefte had aan een bredere blik met meer strategische kennis.

Als Chief Nursing Information Officer zou ik de grotere lijnen beter begrijpen en zo praktijken breder en strategischer kunnen ondersteunen bij het structureel verbeteren van hun digitale zorgprocessen. Tegelijkertijd zou ik ook binnen Rijnmond Dokters een signalerende rol kunnen spelen: wat werkt niet goed qua digitalisering in de praktijk en waarom, hoe kan dat worden opgelost. Dus startte ik in 2023 met de Leergang CMIO/CNIO van de TU Eindhoven.”

Technologie omarmen

Eén van de docenten van de CMIO/CNIO leergang is Guido Zonneveld (oprichter van/opleider aan de opleiding Klinische Informatica aan de TU Eindhoven; directeur RSO Nederland). “Het toevoegen van steeds meer technologie is een logische trend die we ook in de zorg zien. We weten gelukkig steeds beter hoe we deze technologie moeten toepassen en omarmen. Die verandering gaat heel geleidelijk, maar goede toepassing van de mogelijkheden in het werkproces is ingewikkeld. Daarom zien mensen deze toepassing soms dus nog wel als noodzakelijk kwaad.

In 2019 heeft onze opleiding Klinische Informatica de Leergang CMIO/CNIO opgezet. Deze leergang leidt mensen op die, met een brede basiskennis, de meerwaarde van digitale technologie in de praktijk kunnen toepassen. Neem als voorbeeld het standaardiseren van patiënteninformatie. Aanvankelijk lijkt die registratielast toe te nemen, maar als iedereen in de zorg dat goed doet, profiteer je daar allemaal van. De CMIO/CNIO kan zulke processen overzien, gebruikers meenemen in die ontwikkeling én met ontwikkelaars en bestuurders in gesprek gaan over problemen en wensen.”

Tien veelzijdige modules

Elske: “De leergang is breed en zeer informatief. Van zorgapplicaties, koppelingen en architectuur tot patiëntinteractie, informatiebeveiliging, het 5-lagen model en interoperabiliteit: de tien modules bevatten veel kennis en bieden strategisch inzicht. Het is ook een leuke opleiding: je maakt deel uit van een gemêleerde groep deelnemers, ieder met eigen invalshoek. Ik heb de leergang gevolgd samen met collega’s Lucretia van Noord (CNIO) en Leon Joanknecht (CMIO) en we zijn alle drie enthousiast.

Qua tijdsbesteding is de leergang goed te doen. Eén keer per twee maanden ben je een dagdeel in Utrecht. Daarnaast kun je de opgedane kennis toepassen in de praktijk. Ik vond – en vind – het fijn om daarbij te merken dat we als Rijnmond Dokters goed bezig zijn in hoe we praktijken meenemen in digitalisering.”

NS App

“De CNIO’s en CMIO’s zijn echt enablers van digitalisering in de zorg,” stelt Guido, “ze zijn het schakelpunt, hebben het brede overzicht en kunnen praktijken helpen om verandering te begeleiden. Niet alleen bij het toepassen van technologie en bruikbaar maken van informatie, maar vooral ook om – met de nodige realiteitszin - collega’s mee te nemen in dat proces. Om dat te illustreren, gebruik ik dikwijls het voorbeeld van de NS. Vroeger ontdekte je pas op het station als een trein was uitgevallen. Nu controleer je dat op een app voordat je naar het station vertrekt. Die nieuwe werkwijze vinden we heel normaal. We zijn alweer vergeten wat we ervoor hebben moeten overwinnen en benutten als vanzelfsprekend het praktische gemak ervan. De CMIO/CNIO signaleert, loopt vooruit, neemt collega’s mee en draagt eraan bij dat nieuwe werkwijzen (zoals installeren en gebruiken van een NS app) eenvoudig invulbaar zijn en leiden tot plezier in het gebruik.”

Graag verbinding leggen

Elske tot slot: “Als CNIO leg ik graag die verbinding tussen praktijk en techniek, waarbij het uitgangspunt altijd is ‘waarmee is de huisartsenpraktijk het meest geholpen’. Ik breng daarin mijn ervaring mee uit de zorg, mijn opleiding tot CNIO en al mijn werkervaring bij Rijnmond Dokters. Met goede implementatie, waarin we de hele huisartsenpraktijk meenemen en kritisch naar de techniek kijken, kunnen we via digitale zorg het verschil maken. Digitaal wat het kan, fysiek waar het nodig is.”