Leefstijl
Een diversiteit aan adviezen en hulpmiddelen die zich richten op het verbeteren van de leefstijl van de patiënt: een gezonde leefstijl zorgt voor een verbetering van de gezondheid en leidt tot minder zorgvragen.
Leefstijl speelt een belangrijke rol in gezondheid. Patiënten die willen afvallen of hun leefstijl willen veranderen, kunnen door de huisarts of POH worden verwezen naar een diëtiste, fysiotherapeut, welzijn/beweegcoach of Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) — afhankelijk van hun persoonlijke vraag.
Waarom dit relevant is voor jouw praktijk
Het gesprek over leefstijl is niet weg te denken uit de spreekkamer en een belangrijk onderdeel van de behandeling van patiënten. Leefstijl vraag je breed uit en hiervoor zijn talrijke tools beschikbaar.
Meer weten over Leefstijl?
Neem contact op met Rina Jansen of Angelique Schilte, verpleegkundig consulenten.
Praktische informatie op onderwerp
Vergoedingen
Nee. Liraglutide wordt alleen vergoed na een jaar actieve deelname aan GLI, minder dan 10% gewichtsreductie en indien er geen contra-indicaties zijn bij patienten die op het moment van beoordeling een bmi> 35 met verhoogde GGR hebben of BMI> 40 en geen diabetes mellitus. Aanvulling: volgens de multidisciplinaire richtlijn mag liraglutide wel worden voorgeschreven bij starten van GLI indien medisch noodzakelijk maar het wordt niet vergoed.
Op dit moment wordt alleen naltrexon/buproprion (mysimba) vergoed. De voorwaarden zijn actieve deelname GLI, < 5% afgevallen in eerste jaar, BMI> 27 met verhoogd GGR of BMI > 30. Volgens NHG ook aanhouden BMI> 35 met verhoogd GGR of BMI> 40. Het werkt vooral op eetbuien en kent andere contra-indicaties.
Bij diabetes
Bij dm2 wordt de standaard dm gevolgd. Dus eerst metformine, su en dan bij bmi> 30. Of toevoegen aan SGLT-2 ag bij pt met hoog risico en metformine en su bij BMI> 30.
Na 3 maanden gebruik van de maximaal verdraagbare dosering (dit kan dus langer zijn dan na het moment van starten) moet de artsenverklaring opnieuw worden ingevuld. Als er >5% gewichtsreductie is vervalt de vergoeding. Na 2 jaar moet opnieuw een artsenverklaring worden ingevuld voor langdurig gebruik, er moet dan een medische reden zijn voor gebruik.
Bijwerkingen en contra-indicaties
Maagpijn, oprispingen, droge mond, misselijkheid, diarree, verstopping, hoofdpijn, snelle hartslag, vermoeidheid of duizeligheid. Zie ook Pharmacotherapeutisch Kompas
Bij ernstige nierinsufficiëntie (eGF<10) of ernstige leverinsufficiëntie mag je liraglutide niet voorschrijven.
Leeftijd> 75 jaar, zwangerschap, borstvoeding en lever-en nierproblematiek. Er is een verhoogde kans op pancreatitis. Let op: door afvallen kan de vruchtbaarheid toenemen.
Er is nog onvoldoende bekend over de invloed op de zwangerschap, maar overweeg het advies om twee maanden te stoppen voordat de vrouw zwanger zou willen worden.
GLI
Liraglutide wordt niet vergoed. Het is niet verstandig om Liraglutide te starten zonder leefstijlbegeleiding.
Nee; helaas wordt de Liraglutide dan niet vergoed.
Het GLI programma duurt 2 jaar, juist het tweede jaar is er nog begeleiding die minder intensief is maar wel erg belangrijk is. In principe moeten mensen doorgaan met de GLI, dit is ook het algemene advies maar als ze afhaken vervalt de vergoeding niet. Er is een grotere kans op terugval in leefstijl en minder effectiviteit. Bovendien moet je dan als huisarts meer begeleiding bieden.
Het jaar gaat pas in op het moment dat de GLI start, niet het moment van verwijzing. In principe zijn er afspraken dat de GLI aanbieder na een jaar een korte evaluatie naar de huisarts stuurt, los van de vraag om medicatie.
Voorschrijven
Nee, de huisarts mag dit ook voorschrijven
Een huisarts is niet verplicht om obesitas meidcatie voor te schrijven, ook niet als mensen het zelf betalen. Als patient de kosten zelf wil betalen ga dan in gesprek, doe COO vragenlijst en adviseer Gli te doen omdat je als huisarts iemand niet intensief genoeg kan begeleiden op leefstijl. Liraglutide is minder effectief dan semaglutide, dat is mogelijk een overweging om voor semaglutide te kiezen. Let uit dat als mensen de GLI doen en meer dan 10% afvallen ze geen recht hebben op vergoeding van GLP1 agonisten. Omdat het waarschijnlijk lang gebruikt moet worden, anders is het effect in 80% van de mensen niet blijvend, moeten mensen zich wel realiseren waar ze aan beginnen. Overweeg toch GLI. Let op: volgens de registratie van liraglutide/semaglutide pas voorschrijven bij BMI> 30 met verhoogd GGR of > 35 (dit is lager dan de nhg standaard adviseert en ook vergoed wordt).
Geef uitleg over de medicatie en het dagelijks spuiten. Start met 0,6 dagelijks en bouw dit langzaam op. Het kan per week met 0,6 verhoogd worden, maar het advies is om het per 2 of zelfs langer te doen zeker als er bijwerkingen optreden. Door heel langzaam op te bouwen (het gaat niet om het gewicht maar om het verdragen van de medicatie) is het effect op afhaken vanwege bijwerkingen veel kleiner.
Bij goede instructies kan volgens NHG standaard de eerste controle na 5 weken plaatsvinden. Ons advies is om na 2 weken contact te hebben over de bijwerkingen, het gebruik etc. Bepaal zelf of in de tussentijd controles nodig zijn. We raden dit wel aan en ook aan te passen aan de patient en ook de wijze waarop. Na 3 maanden gebruik van de maximale dosering moet in elk geval een evaluatuie plaatsvinden, zie verder en na een jaar. We adviseren om elke 3 maanden kort contact te hebben over de voortgang.
De artsenverklaring is te vinden op www.zn.nl/liraglutide bij obesitas en moet worden ingevuld om vergoeding te krijgen. De voorwaarden zijn eerder genoemd. De artsenverklaring moet worden ingevuld bij de start, na 3 maanden maximaal verdraagbare dosering en na 2 jaar. Mogelijk verandert de inhoud van de artsenverklaring als vergoedingscriteria veranderen.
Controles
Bespreek bij een controle leefstijl, therapietrouw, bijwerkingen, effectiviteit en vragen. Meet gewicht en buikomvang en bepaal bmi. Indien geen cvrm elke 3 jaar nuchter glucose en elke 5 jaar cvrp.
Stoppen met GLP1
In 85%- 80% komt de patiënt weer aan in gewicht. Er wordt uitgezocht welke mensen niet bijkomen. Leefstijl lijkt een belangrijke rol te spelen, om op gewicht te blijven is bewegen 200-300 minuten per week essentieel. Het lichaam heeft de neiging weer naar het oorspronkelijke gewicht terug te keren. Bovendien is een gezonde leefstijl niet altijd makkelijk vol te houden, vandaar het advies om het duurzaam in te bouwen in het dagelijks leven.
De kans op snelle gewichtstoename is groter bij acuut stoppen zeker bij een hoge dosering. Er zijn nog geen goede adviezen over het afbouwen. Langzaam afbouwen (zoals de opbouw), per 2 dagen spuiten i.p.v. per dag. Hier wordt onderzoek naar gedaan.
Ja; Liraglutide is bij deze pt niet effectief genoeg en komt buiten de vergoeding te vallen. Kijk met de patient naar andere opties.
Mocht je echt geen medicatie willen voorschrijven dan zijn er verschillende opties maar deze zijn nog niet goed in kaart gebracht. Doorverwijzen naar de tweede lijn heeft erg lange wachttijden. In de regio wordt gekeken naar opties, want voor overige voorschrijvers moet de patient betalen voor de begeleiding. Het is af te raden patient te adviseren de medicatie zelf te kopen 'op internet' als er geen begeleiding is. Overweeg toch te starten met medicatie voorschrijven als je ervaring mist. Neem dan contact op met (ik verzin maar wat maar kunnen we een vip consultatie maken? we hebben hier in CZOM vakgroep al even over gesproken)
Je kunt eventueel overstappen op semaglutide. Dit is een wekelijkse injectie maar deze moet wel zelf betaald worden. Er is wel een aanvraag voor vergoeding bij het Zorginstituut aangevraagd. Het is nog onduidelijk wat de consequentie is voor mensen die het zelf betalen.
Uitzonderingen
Het zorginstituut bepaalt de regels omtrent vergoeding, Rijnmond Dokters of de zorgverzekeraar kan hier niets in veranderen. De komende tijd zal er wel een uitbreiding komen. Sommige mensen hebben pech en er is veel over te zeggen, maar dit is de huidige situatie. Verwijzen naar tweede lijn heeft geen zin, zij hebben dezelfde regels. Als mensen zelf willen betalen, wijs dan toch op de GLi en het belang van leefstijlbegeleiding omdat de obesitasmedicatie altijd gecombineerd wordt in onderzoek naar de effectiviteit. Geef ook aan dat het niet om een kuur gaat van een paar maanden, het zal langdurig gebruikt moeten worden. Mocht je het voorschrijven, houd dan de algemene richtlijnen aan.
Niet elke patient vertelt de huisarts dat hij/zij zelf medicatie koopt. Er is veel schaamte en angst voor oordeel. Maak het bespreekbaar en kijk wat iemand nodig heeft, laat de vragenlijst www.checkoorzakenovergewicht.nl. invullen om te zien of er nog aanknopingspunten zijn.
Het kan alleen als iemand voldoet aan de voorwaarden voor deelname aan GLI, minder dan 10% afgevallen en jaar actieve deelname en na 3 maanden meer dan 5% is afgevallen. Voor mensen die deze medicatie al gebruiken tijdens het GLI traject zal het lastig zijn aan deze criteria te voldoen. Iemand mag wel aan een GLI beginnen als deze voldoet aan de voorwaarden voor GLI deelname, dit is zeker aan te raden.
Nee. Mensen die al een bariatrische operatie hebben ondergaan zijn uitgesloten van vergoeding. Verwijs mensen terug naar de bariatrisch chirurg. Volgens de NHG standaard is het ook de bedoeling dat bariatrische patienten niet door de huisarts vervolgd hoeven worden.
Nee. De vergoeding is vanaf 18 jaar.
Organisatie
Nee. Er zijn wel gesprekken met de zorgverzekeraar maar het valt onder de normale huisartsenzorg.
Ja, dat kan zorg wel dat de POH-S voldoende geschoold is en let op de vergoeding. Afhankelijk van de vergoeding van ketenzorg is er geen extra vergoeding voor het begeleiden van mensen met obesitas. Het kan wel gecombineerd worden met cvrm/diabetes of COPD ketenzorg maar extra tijd wordt niet vergoed. Als de POH-S losse consulten kan declareren kan wel op basis van tijd gedeclareerd worden. Zorg wel dat je als huisarts zelf ook op de hoogte bent van de NHG standaard en voorwaarden en medicatie.
Ja. Als patiënt geen diabetes heeft en voldoet aan de eerder genoemde criteria kan liraglutide worden voorgeschreven en bij diabetes2 naltrexon/buproprion of een GLP-agonist in het kader van diabeteszorg.
De NHG standaard en e-learning obesitas is de basis. Voor verdiepende webinars kijk je op www.obesitasplatform.nl. Let op dit is ook voor specialisten en er wordt soms geen duidelijk onderscheid gemaakt tussen de nhg standaard en de multidisciplinaire richtlijn. Ook Langerhans (www.langerhans.nl) heeft (betaalde) e-learnings en geeft het boek Protocollaire obesitaszorg (2026) uit. Let op dat er momenteel veel commerciele aanbieders zijn waarvan niet altij duidelijk is of de inhoud onafhankelijk is.
Als de groepsbijeenkomsten voor 80% zijn gevolgd en de individuele gesprekken voor 100%
Kun je een patiënt die GLI doet ook naar een diëtist sturen?
Overig
Nee. Deelname aan een GLI programma kan bij een BMI>25 met een verhoogd GGR of BMI> 30. Vergoeding voor liraglutide of naltrexon/buproprion bij een BMI>35 met verhoogd GGR of BMI>40. Vergoeding voor naltrexon/buproprion kan volgens artsenverklaring wel bij BMI> 27 met verhoogd GGR of BMI> 30. Het is dus niet zo dat elke patient die mee doet aan de GLI na een half jaar recht heeft op medicatie.
Tot de richtlijn Obesitas NHG (oktober 2025) was er alleen een multidisciplinaire richtlijn. Deze geeft aan dat medicatie kan worden voorgeschreven bij een lager BMI dan de vergoedingscriteria. NHG sluit zich voor liraglutide aan bij de vergoedingscriteria en heeft deze gelijk getrokken voor naltrexon/buproprion
Deelname aan een erkende en door RD gecontracteerde GLI is essentieel, een diëtiste of particuliere leefstijlcoach of ander programma telt niet mee.
Medisch-specialisten mogen ook medicatie voorschrijven volgens dezelfde regels als huisartsen als het gaat om vergoeding. Het is vervelend als de medisch-specialist verwachtingen schept die wij niet kunnen waarmaken omdat de vergoedingscriteria gelden, ongeacht wie de indicatie stelt.
Dit wordt nog onderzocht. De huisarts verwijst in de regio Rijnmond via VIPlive ivm de vergoedingsafspraken. De medisch-specialist kan verwijzen via Zorgdomein. Veel ziekenhuizen hebben een leefstijlloket.
Vraag naar wensen, ervaringen en verwachtingen. Laat iemand van tevoren de vragenlijst op www.checkoorzakenovergewicht.nl invullen en meenemen of als pdf opsturen (is nog niet geintegreerd in HIS) als analyse voor de belangrijkste oorzaken van overgewicht. Bespreek factoren en verwijs zo nodig naar (para)medici of sociaal domein (welzijnoprecept via Zorgdomein). Let ook op psychosociale factoren (laat eventueel vragenlijst positievegezondheid invullen) en medicatie. Besteed ook aandacht aan de beleving en onderliggende frustraties en beperkingen. Het Leefstijlroer kan helpen om leefstijl in brede zin te bespreken. Achter de vraag om met obesitasmedicatie te starten zit vaak veel meer, dit verschilt per persoon . Bespreek eventueel GLI, criteria medicatie. Maak gebruik van thuisarts.nl. Zie ook www.behandelovergewicht.nl en www.vitaalkaart.nl )dit moeten we nog aanpassen)
Bij vermoeden van onderliggende oorzaak (genetisch, hypothamaal), bij gewichtstoename zonder duidelijke oorzaak bij gebruik van obesitasmedicatie, bij wens bariatrische chirurgie. Volgens NHG standaard ook als medicatie niet door de huisarts wordt voorgeschreven maar vaak wordt patient dan terugverwezen naar de huisarts. Ook bij verdenking OSAS, bij GGZ problematiek etc.
Hoe weet ik of medicatie een rol speelt?

&w=1200&q=75)


