Op weg naar een betere wijkgerichte samenwerking

Wanneer sociale problemen lichamelijke symptomen veroorzaken, is een bredere blik noodzakelijk en wijkgerichte samenwerking onmisbaar. Hoe kunnen we die samenwerking verbeteren, waarbij een integrale aanpak de zorg voor patiënten verbetert en de werkdruk voor de huisarts vermindert?

Deze vraag stond centraal in de enquête die Rijnmond Dokters eind vorig jaar onder haar leden hield. Meer dan honderd huisartsen deelden hun ervaringen en behoeften met het programma wijkgericht werken. “Ruim vijftig procent van de deelnemers is tevreden tot zeer tevreden over het programma, een duidelijke verbetering ten opzichte van anderhalf jaar geleden,” vertelt Gaby Veraart, huisarts in Rotterdam-Delfshaven en lid van de Rijnmond Dokters vakgroep Wijkgericht werken. “Er is bijvoorbeeld beter inzicht in de sociale kaart, meer duidelijkheid over de verwijsroute naar welzijn en de wijkcoördinator wordt ervaren als een prettig en goed bereikbaar aanspreekpunt. De netwerkbijeenkomsten geven verbinding en er is meer inzicht in datgene wat er allemaal gedaan wordt in de wijk.

Verbeterpunten zijn er ook. De lijnen met het sociaal domein zijn soms lang. En bij wijkgericht werken kan het gevoel bestaan dat door onnuttige hoepeltjes gesprongen moet worden. Het zijn waardevolle inzichten, die kunnen helpen om het programma wijkgericht werken nog scherper te laten aansluiten op de behoeften vanuit de huisartsenpraktijk.”

Prettig en waardevol

De enquêtedeelnemers bieden tevens suggesties hoe huisartsen hierbij een rol kunnen spelen. ‘Zelf meer participeren’ wordt genoemd, evenals ‘duidelijk aangeven waar behoefte ligt’, ‘breder kijken’ en ‘beter samenwerken met de wijkcoördinator’. Waartoe dat laatste kan leiden, weet Gaby uit ervaring. “De ondersteuning en advisering door onze wijkcoördinator vind ik prettig en waardevol. Zij heeft bijvoorbeeld de thematiek in de wijk inzichtelijk gemaakt en daarop samen met de huisartsen plannen ontwikkeld. Heel praktisch waren ook de door haar ontwikkelde plastic bureaukaartjes met daarop alle adressen in de wijk en een inzichtelijke structuur van verwijzen - sinds vorig jaar hebben we hiervoor de digitale sociale kaart Notion beschikbaar -. De door haar georganiseerde netwerkbijeenkomsten zijn eveneens heel nuttig. Ik voel me als huisarts verbonden met de wijk, vind het leuk om in een team te werken dat groter kan zijn dan mijn praktijk. Dan is het prettig als je persoonlijk kunt kennismaken met mensen waarmee je te maken hebt.”

Eerste stap uitgerold

De resultaten van de enquête worden verwerkt in het Rijnmond Dokters partijprogramma ‘Wijkgericht samenwerken’. “Naast het levendig houden van Notion en verwijzing via ZorgDomein streven we naar één voordeur voor de thuiszorg, deze moet één loket krijgen.

Vanuit de vakgroep sturen we er ook op aan dat het sociaal domein ingericht wordt als één loket. De eerste stap daartoe is gezet en wordt nu uitgerold: Welzijn op Recept is via één knop bereikbaar voor enkelvoudige problemen, zoals eenzaamheid, maatjes of meer bewegen. Echt kwetsbare patiënten kunnen op eenvoudige wijze naar Vraagwijzer van de gemeente Rotterdam worden ingestuurd. Dat laatste lijkt een simpele stap, maar die heeft heel wat voeten in de aarde gehad. Diverse gemeentelijke afdelingen hebben hiervoor hun complete workflow moeten omvormen, de gemeente staat er echt voor open om dit goed in te richten. We hopen dan ook dat huisartsen alle sociale problematiek via deze knop gaan verwijzen.”

Startpunt

Voor de wijkcoördinatoren van Rijnmond Dokters zijn de enquête-uitkomsten eveneens waardevol, stelt Marijke Trapman, wijkcoördinator Lansingerland. “Ze bieden richting: waar zit de behoefte van de huisartsenzorg, wat werkt goed, en waar kunnen we ons werk beter laten aansluiten op de praktijk? Op basis van die signalen zijn we concreter geworden in onze rol als coördinator, aanspreekpunt en procesbegeleider. We stemmen ons werk nu nog gerichter af op wat huisartsen nodig hebben, bijvoorbeeld door verwijsroutes inzichtelijker te maken, duidelijke contactmomenten af te spreken of de sociale kaart praktisch toepasbaar te maken per doelgroep. De enquête was dus niet alleen een momentopname, maar een startpunt voor verdieping. Vanuit de signalen ontwikkelen we nieuwe producten, versterken we bestaande netwerken en maken we wijkgericht werken beter uitvoerbaar – voor huisarts én wijk.”

Doel

“Ook als je wat minder affiniteit hebt met sociale problematiek, of zelfs juist dan, is het prettig als je – vanuit je signalerende rol als huisarts – met een goed gevoel de regie kunt overgeven aan zorgverleners die het probleem oplossen daar waar het hoort. Eigenlijk wil je een situatie zoals de samenwerking met de tweedelijn: eenvoudige verwijzing met een gerichte vraag, inzicht in behandeling en behandelaar plus een duidelijke terugkoppeling. Zo ver zijn we in onze samenwerking met het sociaal domein nog niet, maar dat is wel het doel waarnaar we streven.”