DEZE PAGINA IS ONDER CONSTRUCTIE
Gezondheidsvaardigheden
Beperkte gezondheidsvaardigheden kunnen invloed hebben op communicatie, therapietrouw, het begrijpen van adviezen en samen beslissen.
Gezondheidsvaardigheden: wat zijn ze en waarom zijn ze belangrijk?
Gezondheidsvaardigheden gaan over het kunnen vinden, begrijpen en toepassen van informatie over gezondheid en zorg. Niet iedereen beschikt over dezelfde vaardigheden. Patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden kunnen bijvoorbeeld moeite hebben met:
- het begrijpen van medische informatie;
- het lezen van brieven of digitale informatie;
- het invullen van formulieren;
- het juist gebruiken van medicatie;
- het maken van gezondheidskeuzes;
- het voorbereiden van gesprekken met zorgverleners.
Ondersteunende tools bij gezondheidsvaardigheden
Hulpmiddelen
Inzet van een tolk
Maak gebruik van een professionele technische tolk. Het Fonds Achterstandswijken Rotterdam (FAW) vergoedt ad hoc telefonische tolkdiensten via Global Talk voor huisartsen die werkzaam zijn binnen de LHV-huisartsenkring Rotterdam.
Bij het aanvragen van de tolkendienst dient de FAW-klantcode te worden gebruikt, zodat de factuur rechtstreeks via het FAW verloopt.
Meer informatie via de tolkentelefoon
Praktijkcheck: Hoe toegankelijk is je praktijk?
Naast communicatie tijdens contactmomenten kan ook de praktijkomgeving bijdragen aan begrijpelijke en toegankelijke zorg. Kleine aanpassingen kunnen patiënten helpen informatie beter te begrijpen en makkelijker hun weg te vinden binnen de praktijk.
- Zijn openingstijden en contactgegevens direct zichtbaar?
- Is de taal eenvoudig en duidelijk?
- Is informatie logisch opgebouwd?
- Zijn teksten ondersteund met afbeeldingen?
- Zijn teksten kort en begrijpelijk?
- Worden moeilijke woorden vermeden?
- Ondersteunen afbeeldingen de tekst?
- Is de boodschap direct duidelijk?
Registreren in HIS
Bij herkenbare signalen of bekende problemen kan registratie helpen om communicatie en begeleiding beter af te stemmen.
ICPC-code Z.04 – Problemen met sociaal/culturele achtergrond. Eventueel kan in de toelichting worden toegevoegd: onvoldoende Nederlandstalig.
ICPC-code Z.07.01 – Analfabeet. Kan gebruikt worden wanneer iemand niet kan lezen of schrijven.
Signaleren en herkennen
Checkmomenten in je praktijk
Mensen met beperkte Gezondheidsvaardigheden zijn niet altijd direct herkenbaar. Veel patiënten verbergen problemen met lezen, begrijpen of toepassen van informatie. Toch zijn er binnen de huisartsenpraktijk signalen en momenten waarop dit zichtbaar wordt. Hieronder staan praktische handvatten om patiënten eerder te herkennen en de communicatie beter af te stemmen.
Wat kun je herkennen?
- Let op signalen en terugkerend gedrag in plaats van op aannames.
- De patiënt knikt ja, maar kan uitleg of afspraken niet navertellen.
- Er worden weinig vragen gesteld.
- Medicatie wordt anders gebruikt dan afgesproken.
- Formulieren blijven leeg of onvolledig.
- Papieren worden vergeten.
- Afspraken worden niet nagekomen.
- Brieven of folders lijken niet begrepen.
Risicomomenten in de huisartsenpraktijk
Wat helpt?
- Blijf rustig en vriendelijk
- Stel één korte vraag tegelijk
- Herhaal belangrijke informatie
- Help door gericht door te vragen bij klachten
- Spreek indien mogelijk af op hele of halve uren
- Maak afspraken visueel met een eenvoudig afsprakenbriefje met datum, tijd en eventueel een ingetekend klokje
Wat helpt?
- Let op non-verbale signalen
- Vraag of duidelijk is waar iemand moet zijn
- Gebruik afbeeldingen of pictogrammen
- Geef indien nodig een eenvoudig afsprakenkaartje mee met visuele ondersteuning
Wat helpt?
- Gebruik gewone taal
- Geef één of twee kernboodschappen
- Zeg: 'U heeft vast nog vragen'
- Bied aan om belangrijke informatie op te schrijven
- Vraag wat iemand van de uitleg heeft begrepen
Wat helpt?
- Bespreek één kernboodschap tegelijk
- Maak afspraken concreet
- Gebruik voorbeelden uit het dagelijks leven
Wat helpt?
- Leg eenvoudig uit waarom iemand wordt verwezen
- Schrijf duidelijk op waar iemand moet zijn
- Bespreek waar iemand terecht kan met vragen
Wat helpt?
- Koppel medicatie aan dagelijkse routines zoals ontbijt of avondeten
- Bespreek regelmatig hoe medicatie wordt gebruikt
- Vraag de patiënt uit te leggen wanneer en hoe de medicatie wordt ingenomen
