Chronische zorg op maat: een andere manier van kijken zet verrassend veel in beweging
Veel praktijken in regio Rijnmond werken aan een andere aanpak van chronische zorg, met meer eigen regie bij patiënten en sterkere samenwerking in de wijk. Patiënten die actief meedenken over wat voor hen écht werkt: het klinkt ideaal, maar hoe krijg je dat voor elkaar?
En hoe leer je als huisartspraktijk de partners in je wijk zo goed kennen dat samenwerken vanzelfsprekend wordt? Twee concrete initiatieven laten zien wat een andere manier van kijken zoal in gang kan zetten.
“Bij chronische zorg op maat – CZOM – zijn de huisarts en zijn team de experts als het gaat over diagnosestelling en behandelopties, maar de patiënt kan bepalen wat echt werkt in zijn of haar leven,” zegt trainer Liesbeth Govers, gespecialiseerd in het werken met het gedachtengoed van Positieve Gezondheid. “De ene persoon slaat aan op leefstijl, voor een ander is het belangrijker om te ontdekken wat er echt toe doet. Om dat te achterhalen, moet je de patiënt verleiden om actief mee te denken over wat voor hem of haar het best werkt, dus echt persoonsgerichte zorg. Dat vereist een andere manier van gespreksvoering.”
Bij de wortel aanpakken
Dat andere gesprek maakt deel uit van positieve gezondheid, inmiddels geen onbekend begrip meer in de zorg. “Huisartsen geven inderdaad aan dat ze al gewend zijn om breder te kijken. Maar wil je de patiënt echt motiveren tot meer eigen regie, dan moet je het spinnenwiel uit de positieve gezondheid of de bureauklapper ‘Wij werken met positieve gezondheid’ van Rijnmond Dokters(*) erbij pakken. Deze middelen helpen de patiënt om in de spiegel te kijken en te ontdekken waar hij of zij ‘op aangaat’. Vervolgens kun je samen bespreken wat de patiënt binnen de eigen mogelijkheden kan doen, welke hulp het praktijkteam hierbij kan bieden en welke hulp buiten de praktijk beschikbaar is. Zo pak je het probleem bij de wortel aan
Mijdt het andere gesprek niet vanuit de vrees ‘ik kan dat bij die patiënt toch niet oplossen’. Dat hoef je ook niet alleen te doen. Als je je netwerk in de wijk goed kent, weet je dat er anderen zijn die je daarbij kunnen helpen.”
Huisarts Arthur van Schaik (huisartsenpraktijk Koopman, Hodes en Van Schaik, Rotterdam)
Enkele telefoontjes en een keer langs gaan
Met ‘onze groep’ bedoelt Arthur vijf huisartspraktijken – met tien huisartsen en samen zo’n 14.500 patiënten – in de wijken Blijdorp, Liskwartier, oude Noorden, Schiebroek en Hillegersberg. “We hebben afgesproken om ieder in een bepaald aandachtsgebied of specialisme contacten te leggen en te verstevigen. Dat kost enkele telefoontjes en een keer langs gaan. Vier keer per jaar nodigen we die mensen uit voor een gezamenlijke lunch, jaarlijks organiseren we een dorpsborrel. Wijkcoördinator Mathilde van der Breggen begeleidt en enthousiasmeert ons.
Begin november was de kick-off lunch van het plan, waarbij Mathilde Joehny van den Berg van Welzijn op Recept had uitgenodigd, evenals wijkteamcoördinator Belle van Lier. Dat was een super middag, waarbij we de sociale kaart bespraken. Over drie maanden komen we opnieuw bij elkaar, dan met enkele andere hulp- of zorgverleners als gast. Natuurlijk, de patiënt heeft altijd vrije keus en we sluiten geen zorg- of hulpverleners uit. We willen gewoon graag beter weten met wie we werken. Dat maakt ons werk sowieso veel leuker en vergroot de kwaliteit van zorg.”
Vul zelf eens een spinnenwiel in
Liesbeth tot slot: “Niet elke patiënt is misschien bereid én in staat om in de andere aanpak mee te gaan. Maar voor een groot aantal patiëntencategorieën is die aanpak prima toepasbaar. Als je hiermee aan de slag wilt, kun je als team afspreken om te beginnen met een bepaalde patiëntengroep, denk aan ontregelde diabetespatiënten. Een training volgen kan handig zijn of vul zelf eens een spinnenweb in. Dan weet je wat je aan je patiënt vraagt. En is ook leuk om te weten hoe je naar je eigen situatie kijkt en waaraan je eventueel wat zou willen doen.”
