De verpleegkundig specialist: waardevolle co-piloot in de praktijk
Een zelfstandig behandelaar die, zonder supervisie, vanuit een brede medische- en verpleegkundige blik de zorg completeert én daarin continuïteit biedt: ook in de eerstelijn kan de verpleegkundig specialist (VS) van grote toegevoegde waarde zijn. “Dit bevalt heel goed, onze VS neemt enorm veel werkdruk weg.”
“De complexiteit van de ouderenzorg neemt toe, dat merkten we in onze praktijk en was ook bij de overname van een tweede praktijk een belangrijk aandachtspunt,” vertelt huisarts Marieke Bouwland (GC Sportdorp, Rotterdam-IJsselmonde). “We zochten iemand die deze zorg met zelfstandige bevoegdheden en een bredere medische blik goed zou kunnen oppakken. Een nieuwe collega-huisarts was een overweging, maar verpleegkundig specialist Joyce kwam op ons pad en bleek voor onze praktijk de juiste optie. Zij neemt ons op allerlei vlakken ongelofelijk veel werk uit handen.”
Zonder supervisie patiënten behandelen
"Ik heb twintig jaar als verpleegkundige in het ziekenhuis gewerkt, waarvan de laatste vijftien jaar dialyseverpleegkundige,” zegt verpleegkundig specialist Joyce Voss – de Haan. “Op basis van die ervaring en mijn affiniteit met chronische zorg besloot ik zes jaar geleden om de masteropleiding Master Advanced Nursing Practice (MANP) te volgen en de overstap naar de eerstelijn te maken. Inmiddels werk ik drie dagen per week als VS Ouderenzorg bij Marieke in de praktijk.
Ik zie deels generalistisch en deels meer geclusterd patiënten. In de ochtend draai ik een generalistisch spreekuur, waarbij het aandeel chronische zorg (CVRM, DM, obesitas) wel steeds meer toeneemt. In de middag beheer ik mijn eigen agenda die volledig in het teken van ouderenzorg staat. Ik zie mensen op het spreekuur, leg visites af of heb telefonisch overleg met patiënten, mantelzorger of collega-zorgverleners zoals casemanagers of thuiszorg.
Ik heb een eigen AGB-code en BIG-registratie, ben zelfstandig behandelaar. Ik stel diagnoses en risicobeoordelingen op, schrijf medicatie voor en verwijs patiënten. Voor mijn patiënten ben ik een laagdrempelig aanspreekpunt in de praktijk, ik hoor regelmatig dat zij dit én mijn bredere aandacht voor hun situatie als heel prettig ervaren.”
Zelfstandig naast de huisarts
"Als verpleegkundig specialist neem ik veel laag- tot hoogcomplexe zorg over van de huisarts,” vervolgt Joyce. “Bij de CVRM- en diabetesketenzorg bijvoorbeeld heb ik een wekelijks bespreekmoment met de POH-S, die casuïstiek hoeft dan niet meer met de huisarts besproken te worden. Ik heb de ouderenzorg in de praktijk kunnen oppakken en vormgeven, momenteel ben ik bezig met het opstellen van een zorgpad Obesitas.
De huisarts behoudt een regierol binnen de generalistische huisartsenzorg. De verpleegkundig specialist werkt zelfstandig binnen het eigen deskundigheidsgebied en draagt daarin een eigen professionele verantwoordelijkheid. Juist omdat ik zelfstandig naast de huisarts kan werken, kan ik efficiënte en complete zorg bieden én daarin continuïteit bieden. De verpleegkundig specialist kan echt veel meer dan mensen weten.”
Duidelijke beweging zichtbaar
Lotte Woerlee en Aimée Dankers, adviseurs bij Samergo, onderstrepen de meerwaarde én de noodzaak van de VS in de eerstelijn. “De huidige en verwachte instroom van afgestudeerde huisartsen is onvoldoende om de toekomstige zorgvraag en vervangingsvraag volledig op te vangen. Landelijk is dan ook een duidelijke beweging zichtbaar richting teamgerichte huisartsenzorg, waarbij de verpleegkundig specialist steeds vaker gezien wordt als professional die zelfstandig patiëntenzorg kan leveren binnen afgesproken kaders. De VS is opgeleid om klinisch redeneren te combineren met verpleegkundige expertise, preventie, persoonsgerichte zorg en kwaliteitsverbetering. Daarmee kan de VS niet alleen consulten overnemen, maar ook bijdragen aan betere organisatie van zorgprocessen. De VS is de co-piloot die meedenkt, meebehandelt en medeverantwoordelijkheid draagt binnen duidelijke samenwerkingsafspraken.”
Veel minder werkdruk
Marieke tot slot: “De combinatie van brede medische en verpleegkundige expertise en zelfstandige bevoegdheid werkt erg prettig, we hebben regelmatig overleg en sparren indien nodig. Daarnaast is Joyce is assertief en kan ze snel schakelen. Ze past prima in het team, ook de assistentes weten haar voor advies te vinden. Onze VS neemt enorm veel werkdruk weg en dat bevalt ontzettend goed.”
Klaartje Potma:
“Ook in de eerstelijn biedt de VS substantiële meerwaarde”
“De belangstelling voor de opleiding Master Advanced Nursing Practice - MANP - neemt toe,” zegt Klaartje Potma - de Vries, onderwijsmanager bij het Instituut voor Gezondheidszorg, Hogeschool Rotterdam. “Gezien de ontwikkelingen in de zorg is dat begrijpelijk. Als zelfstandig werkende beroepsprofessional kan de VS in de eerstelijn binnen het verpleegkundig/medisch domein substantiële meerwaarde bieden.
Logisch dus dat de overheid investeert in extra opleidingsplekken voor de VS en dat de interesse voor opleidingsplekken vanuit het veld groeit.
Voor onze tweejarige duale opleiding komen HBO-verpleegkundigen in aanmerking die beschikken over een BIG-registratie en minimaal twee jaar werkervaring. Tijdens de opleiding krijgt de VS in opleiding - VIOS - intensieve begeleiding, zowel vanuit de opleiding als op de werkplek. Daartoe krijgt de VIOS gedurende het leertraject in de huisartspraktijk een contract van minimaal 32 uur, inclusief 8 uur onderwijs en 4 uur zelfstudie. Eerstelijns praktijkhouders die de VIOS opleiden, ontvangen hiervoor een looncompensatie en begeleidingsvergoeding van de overheid. Daarnaast kunnen zij aanspraak maken op een extra subsidie van de stichting KOH (Kwaliteit en Ontwikkeling Huisartsenzorg) en komen ze in aanmerking voor de praktijkopleiderstraining die verzorgd wordt door de opleiding.”
Meer weten?
- De collega’s binnen Rijnmond Dokters helpen je graag met vragen of praktische tips over de inzet van een VS. Kijk hier voor meer informatie.
- In deze flyer lees je meer over de opleiding MANP aan de Hogeschool Rotterdam, ook over mogelijke financiële tegemoetkomingen.
- Aanvullende informatiebronnen: https://www.stichtingkoh.nl of https://www.leerpuntkoel.nl