Denk vooruit voor een weerbare praktijk
Geen stroom, geen telefoon, geen HIS...
De stroom valt uit. Je hebt geen toegang tot internet, dus het HIS is onbereikbaar. Bellen om hulp? Ook je telefoon doet het niet. De kans op zo'n noodscenario neemt helaas toe. Een nieuwe, op de eerstelijn afgestemde handleiding helpt je om goed voorbereid te zijn. Wat moet je weten, wat moet je hebben, wat moet je nu al oppakken?
"Voorbereiden is geen eenmalige actie meer, het is een gewoonte die we met elkaar moeten opbouwen,” stelt minister Van Weel van Justitie en Veiligheid op de site van de Rijksoverheid. Op deze site wordt eveneens gemeld dat bijna de helft van de Nederlanders over een noodplan beschikt en met medebewoners het gesprek voert over mogelijke voorbereiding. De vraag is vervolgens: hoe goed zijn we in de eerstelijn voorbereid? Feit is dat we in toenemende mate afhankelijk zijn van ICT- en energievoorzieningen. Kan jouw team de continuïteit van de zorg garanderen als bijvoorbeeld stroom of internet langdurig uitvalt?
Praktische handleiding voor huisartsen
De LHV en het NHG hebben ingespeeld op deze vragen: in aanvulling op het Model Integraal Crisisplan Huisartsenzorg ontwikkelden zij voor hun leden de ‘Handleiding Weerbaarheid bij noodsituaties in de huisartsenpraktijk'. Een praktisch hulpmiddel dat antwoord geeft op vragen zoals ‘wat doe je als belangrijke systemen in je praktijk voor langere tijd uitvallen', onder het motto: door nu de tijd te nemen voor voorbereiding, vergroot je de weerbaarheid van je praktijk.
Over nadenken en oppakken
Allereerst vind je in de Handleiding informatie over een noodpakket in de praktijk, waarbij het standaard geadviseerde noodpakket aangevuld is met zaken die met name voor de huisartsenpraktijk van belang zijn. Ook tref je een lijst met aandachtspunten waarover je van tevoren al moet nadenken. Zoals: welke instanties of organisaties zijn belangrijk in crisissituaties en hoe kun je die bereiken zonder telefoon of mailcontact? Wie zorgt er in je praktijk voor goedlopend ICT, welke kritische processen (bereikbaarheid, triage, toegang tot patiëntendossiers etc.) zijn lastiger (of niet!) bereikbaar als de stroom uitvalt – en op welke alternatieve processen kun je hierbij terugvallen? Maar ook: welke medicatie moet gekoeld bewaard blijven? Welke instructies moeten er worden gecommuniceerd aan patiënten - en hoe doe je dat, zonder telefoon of mailverkeer?
Handige checklists
Een gedegen voorbereiding begint met inventariseren. In de handleiding vind je daarvoor ook handige checklists, met adviezen over welke zaken je praktisch moet organiseren en regelen. Natuurlijk betrek je het hele team bij de voorbereiding, waarbij je taakverdeling en aanwezigheid bespreekt, evenals de begeleiding van patiënten. Vergeet de zelfzorg voor de praktijkmedewerkers niet: tijdens noodsituaties is het belangrijk dat medewerkers aandacht besteden aan hun eigen welzijn. Om noodprocedures te trainen, biedt de handleiding ook nog een simulatiespel.
Regionaal krachten bundelen
De Handleiding geeft waardevolle aanknopingspunten waarmee je zelf je praktijk zo goed mogelijk kunt voorbereiden. Daarnaast moeten we in noodsituaties regionaal onze krachten bundelen. “Het huidige regionale crisisplan Huisartsenzorg Rijnmond dateert uit 2020. Het is primair ingericht vanuit de avond-, nacht- en weekendzorg,” vertelt Talitha Schreuders, bestuurssecretaris bij Rijnmond Dokters. "Samen met de GHOR - Geneeskundige HulpverleningsOrganisatie in de Regio - de andere RHO’s en de HAP kijken we momenteel hoe we de dagzorg meer in dat crisisplan kunnen integreren. We streven naar een geïntegreerd crisisplan, waarin praktische scenario’s geboden worden voor diverse mogelijke situaties. Belangrijkste vragen hierbij zijn: hoe kunnen we in geval van nood in de regio samen optrekken, hoe stemmen we de coördinatie op elkaar af en hoe kunnen wij als Rijnmond Dokters daarbij ondersteunen?”
72 uur zonder stroom
“De eerste gesprekken hierover hebben inmiddels plaatsgevonden. Ter illustratie heeft de GHOR enkele simulaties georganiseerd, rondom een situatie waarbij een praktijk 72 uur zonder stroom zit. Het is verbijsterend om te zien hoe onthand je bent als je patiënten moet behandelen zonder toegang tot je HIS, zonder stroom en, na een paar uur, ook geen mobiele telefoon meer. In zo’n situatie moeten er coördinatiepunten in de regio zijn en praktijken waar de zorgverlening wèl kan blijven doorgaan. Als Rijnmond Dokters willen wij hierbij onze leden ondersteunen, in een coördinerende rol en indien nodig met de inzet van onze mensen.”
Ideeën delen? Meedenken?
Bij de totstandkoming van zo’n regionaal crisisplan zijn diverse partijen betrokken, zodra er nieuws is, kun je dat lezen in onze Rijnmond Dokters Update. In het kader daarvan heeft Talitha tot slot nog een oproep: “Ben je zelf al actief bezig met de voorbereidingen in je praktijk? Heb je goede ideeën die je wilt delen? Of wil je meedenken in onze projectgroep? Je reactie is welkom: t.schreuders@rijnmonddokters.nl.’’