Samenwerken in proeftuinen hechte wijkverbanden
In vier proeftuinen wordt samengewerkt aan de versterking van de eerste lijn in onze regio. Alle proeftuinen hebben hetzelfde doel, maar een andere aanpak die past bij de lokale opgaven, inwoners en bestaande samenwerking.
Toegankelijke zorg en ondersteuning is al lang niet meer vanzelfsprekend. De druk op de eerste lijn neemt toe. Mensen wonen langer thuis, vragen worden complexer en het aantal beschikbare professionals groeit niet mee. Als we blijven werken zoals nu, lopen wachttijden op, komt de toegankelijkheid van zorg en ondersteuning onder druk te staan.
Daarom werken Rijnmond Dokters, ConForte, Rijnmond Apothekers, RP Zorg, Win010 en de gemeenten Rotterdam en Krimpen aan den IJssel samen in vier proeftuinen aan de versterking van de eerste lijn in Rotterdam-Rijnmond. Het doel is helder: in 2030 in heel de regio sterke wijken met hechte wijkverbanden waarin inwoners sneller passende ondersteuning krijgen, professionals elkaar kennen en samenwerking tussen het medisch én sociaal domein vanzelfsprekend is.
Hechte wijkverbanden als basis
Hechte wijkverbanden zijn geen nieuwe structuren maar versterking én borging van de bestaande samenwerkingen in de wijk. Hier werken professionals uit huisartsenzorg, wijkverpleging, apotheek, welzijn, het sociaal domein en paramedische zorg samen met inwoners uit het gebied/de wijk aan het organiseren van samenhangende zorg en ondersteuning die aansluit op de zorg- en ondersteuningsvraagstukken van de inwoners uit die wijk. Op basis van de ervaringen die we opdoen in deze proeftuinen wordt op termijn, in samenspraak met de betrokken partijen, gestart met hechte wijkverbanden in andere wijken.
Dit jaar zijn in Beverwaard, Oude Noorden, Kralingen-Crooswijk en Krimpen aan den IJssel proeftuinen gestart waar eerste aanspreekpunten van de verschillende disciplines met elkaar werken aan een wijkplan.
Iedere wijk legt eigen accenten
Hoewel alle proeftuinen hetzelfde doel hebben, kiest iedere wijk een aanpak die past bij de lokale opgaven, inwoners en bestaande samenwerking.
In Beverwaard ligt de nadruk op gezonde leefstijl en mentale gezondheid. Tegelijk investeren de partners in het versterken van onderlinge relaties, zodat professionals uit zorg, welzijn en het sociaal domein elkaar beter weten te vinden en samen kunnen optrekken.
In Kralingen-Crooswijk ligt de focus op inwoners met complexe en meervoudige zorgvragen, zoals kwetsbare ouderen en inwoners met psychische of sociale problematiek. Hierbij is het belangrijk dat professionals meer begrip hebben van elkaars expertise. Dan worden inwoners sneller en beter geholpen door de juiste persoon op het juiste moment.
In Krimpen aan den IJssel krijgt leefstijl de hoogste prioriteit. Hierin werken de partners aan beter overzicht van het bestaande aanbod, het benutten van signalen uit de wijk, het bereiken van kwetsbare groepen en de inzet van inwoners als ambassadeurs.
In het Oude Noorden staan eenzaamheid, valpreventie en de ondersteuning van kinderen en jongeren centraal. De partners bouwen voort op bestaande initiatieven en brengen bij de start van ieder project eerst de belangrijkste sleutelfiguren en netwerken in kaart. Ook wordt actief ingezet op bewonersparticipatie.
De wijkplannen markeren het begin van het verstevigen van de, vaak bestaande, samenwerkingen in de wijk. De komende periode staat in alle proeftuinen in het teken van elkaar beter leren kennen, ervaringen uitwisselen, vertrouwen opbouwen en samen ontdekken wat werkt in de praktijk. De eerste aanspreekpunten in de wijk nemen hierin het voortouw en betrekken, ieder binnen hun eigen discipline, hun collega’s in de wijk. Zo groeit stap voor stap een netwerk waarin samenwerking rond én met inwoners de normale manier van werken wordt.
Wat leren we tot nu toe?
De proeftuinen laten zien dat het bouwen van een hecht wijkverband tijd vraagt. Ook verschillen tempo en aanpak per wijk. Iedere wijk heeft eigen vraagstukken, inwoners en samenwerkingsverbanden. Daarom is er geen blauwdruk voor een hecht wijkverband. Juist deze verschillen laten zien hoe belangrijk een wijkgerichte aanpak is.
De ervaringen uit de proeftuinen laten zien wat werkt en wat niet. En welke voorwaarden nodig zijn voor duurzame samenwerking. Die inzichten helpen niet alleen deze wijken verder, maar ook de wijken die de komende jaren volgen.
Ook regionaal bouwen aan de toekomst
Naast de hechte wijkverbanden werken de betrokken partijen aan een Regionaal Eerstelijns Samenwerkingsverband (RESV). Het RESV ondersteunt de ontwikkeling van hechte wijkverbanden en versterkt de samenwerking tussen eerstelijnsaanbieders in de regio. Een regionaal RESV-plan wordt op 15 juli ingediend bij de zorgverzekeraar en vormt de basis voor toekomstige financiering en samenwerking.
In gesprek met bewoners: hoe maken we zorg en hulp in het Oude Noorden beter?
Om te weten wat er leeft in de wijk, moet je met elkaar in gesprek gaan.
Daarom gingen bewoners, zorgverleners en welzijnsprofessionals op 4 juni in Het Klooster met elkaar in gesprek tijdens een bewonersavond van het Hecht wijkverband Oude Noorden. In dit hechte wijkverband werken professionals uit huisartsenzorg, wijkverpleging, apotheek, paramedische zorg en het sociaal domein samen rond én met inwoners aan betere zorg en ondersteuning in de wijk. Zodat inwoners gemakkelijker hun weg kunnen vinden naar passen zorg en ondersteuning.
De opbrengst was waardevol. Er werd veel kracht in de wijk benoemd. Mooie initiatieven, scholen die openstaan voor de buurt en mensen die bereid zijn naar elkaar om te kijken.
Er klonk ook een duidelijke boodschap. Goede zorg en hulp gaat niet alleen over organisaties en voorzieningen. Het gaat ook over warme nabijheid. Over professionals die de wijk kennen, weten wat er speelt en plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten.
Tijdens de avond werd gesproken over taalbarrières, eenzaamheid onder jongeren en ouderen, laagdrempelige ontmoetingsplekken, buurtvaders, meer sportmogelijkheden voor vrouwen en warme doorverwijzingen naar initiatieven in de wijk. Ook kwam het idee van voorzorgcirkels als mogelijke opvolger, of versterking van, de Lief & Leedstraten aan bod.
Een treffende oproep: ga langs! Wacht niet af tot mensen zelf hulp vragen, maar zoek hen op, maak verbinding en help hen over de drempel.
Dat is precies waar we in het hecht wijkverband Oude Noorden aan werken. Aan een wijk waarin professionals elkaar kennen, elkaar gemakkelijk weten te vinden en hun kennis en netwerk delen. Waar samenwerking niet afhankelijk is van toeval, maar onderdeel is van de dagelijkse praktijk.
De opgehaalde signalen en ideeën worden meegenomen in de verdere ontwikkeling van het hechte wijkverband en vormen belangrijke input voor het wijkplan en nieuwe initiatieven. Daarnaast wordt een tweede bijeenkomst gepland waarin samen met bewoners wordt gekeken hoe en op welke manier zij betrokken willen blijven bij de plannen van het hechte wijkverband en hoe zij geïnformeerd en geraadpleegd worden.
In het Hecht wijkverband Oude Noorden worden de verschillende disciplines vertegenwoordigd vanuit Rijnmond Dokters, ConForte, Rijnmond Apothekers, RP Zorg, Win010 en de gemeente Rotterdam.